You are here

Pupčana kila - Uzroci, posledice i mere opreza

Pupak predstavlja ožiljnu tvorevinu koja nastaje kao posledica presecanja pupčane vrpce novorođenčeta. Taj ožiljak može biti u formi ispupčenja ili udubljenja, ali svakako da postoje individualne varijacije po pitanju veličine, oblika, dubine i sl. Koža u visinu pupka obuhvata inervaciono područe grudnog kičmenog nerva T10, tj. T10 dermatom.

Hernija ili kila, predstavlja prolazak (prolaps) struktura i sadržaja trbušne šupljine kroz „slabe tačke“ prednjeg trbušnog zida, najčešće preponski, nešto ređe pupčani kanal. Kad se radi o umbilikalnoj herniji (pupčanoj kili), tu dolazi do prolapsa struktura u nivou pupka. Oba pomenuta kanala su zaostaci embrionalog razvoja i predstavljaju normalan nalaz. Pupčana kila se kod odraslih retko javlja i nastaje kao posledica prekomernog rastezanja ožiljnog prstena pupka. Češće se javlja kod žena u starijem životnom dobu.

Faktori rizika

Kao faktor rizika za nastanak pupčane kile pominje se u prvom redu trudnoća. Smatra se da svaka sledeća trudnoća povećava verovatnoću za nastanak iste. Pored trudnoće pomenimo i gojaznost, nagli gubitak kilograma, neke bolesti koje se manifestuju izlivanjem tečnosti u trbušnju duplu (ascit).

Jedan od bitnih faktora u nastaku pupčane i preponske kile je HOBP (hronična opstruktivna bolest pluća) praćenja dugotrajnim, upornim kašljanjem.

Isto tako i „neadekvatan“ trening sa opterećenjem može biti dodatni faktor u nastanku „kile“, ako već postoje predispozicije.

Dakle, glavni mehanizam nastanka kile je zapravo nagli porast intraabdominalnog pritiska koji dovodi do „guranja“ struktura trbušnog zida i sadražaja trbušne duplje kroz pomenute slabe tačke na prednjem trbušnom zidu (pupak i preponu). Sadržaj pupčane kile najčešće je trbušna maramica ili tanko crevo, ređe drugi organi trbušne duplje.

Najteža komplikacija pupčane kile je uklještenje organa trbušne duplje, kada dolazi do nekroze (izumiranja) tkiva koje je zaglavljeno u kilnoj kesi i ukoliko se ne odreaguje operativno (akutni abdomen), ishod može biti fatalan.

Istraživanja na temu „kila“ pokazala su čak i genetsku predispoziciju, zabeleženo je da se češće javlja među članovima iste porodice.

Preventivne mere, bolje sprečiti nego lečiti

Kada govorimo o preventivnim merama u prvom redu nam je pravilno disanje i pravilan položaj tela prilikom podizanja većeg opterećenja. Opterećenje mora da bude ravnomerno raspoređeno i da nam omogućava pravilno izvođenje pokreta, tj. vežbe, što podrazumeva adekvatno doziranje opterećenja (težine) sa kojim se vežba određena mišićna partija, bez egomanijaštva i krajnosti! Udisaj i izdisaj moraju da budu u nivou grudnog koša, što podrazumeva izbegavanje disanja „stomakom”, stomak mora uvek biti uvučen, leđa prava, a izdisaj programiran na „vrhuncu“ izvođenja vežbe tj. napora.

Nošenje zaštitnih pojaseva za trbušni zid prilikom podizanja opterećenja ili drugih težih napora je prioritet! Pojasevi moraju da budu propisno zategnuti, nikako labavi, ali ni previše stegnuti da se ne oseti nelagodnost i osećaj pritiska u stomaku. Ako je pojas previše zategnut možete osetiti nadimanje, kao i vraćanje kiselog sadržaja iz želuca u područje jednjaka i ždrela, u najgorem slučaju se može javiti mučnina i nagon na povraćanje.

NAJBITNIJE OD SVEGA je jačanje mišića prednjeg trbušnog zida! Tzv. jačanje core! Ne zaboravite trbušnjake kao redovnu mišićnu partiju na vašim treninzima!

Mala pupčana kila, koja ne izaziva nikakve tegobe, trebalo bi da bude redovno praćena od strane hirurga i samog pacijenta i ne mora se odmah operisati, ali pacijent mora imati na umu moguće uklještenje (preventivne mere, „pošteda napora“). Veća pupčana kila ili kila koja pravi probleme pacijentu, daje povremene bolove, treba da bude rešena operativno sa ili bez ugradnje mrežice.

 

 

Materijal za text...

https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/umbilical-hernia/symptoms-causes/syc-20378685 

https://www.medicalnewstoday.com/articles/189580

https://www.livestrong.com/article/333200-belly-button-hernia-and-squats/

 

Slaviša Stojić
Lekar - savetnik za ishranu