You are here

Sindrom trkačke potkolenice

image

Pojava bola u predelu potkolenica za vreme ili nakon trčanja naziva se sindrom trkačke potkolenice. U ovu grupu spadaju sve hronične tegobe u predelu potkolenica, izuzev povreda mišića gastroknemijusa i Ahilove tetive. Sobzirom na hronični tok i mehanizam nastanka ova stanja spadaju u grupu sindroma prenaprezanja. Sindrom trkačke potkolenice se najčešće javlja kod sporista koji se bave trčanjem ili dužim hodanjem (brzo hodanje, nordijsko hodanje, planinarenje) ili kod rekreativaca koji su uključeni u sportove sa trčanjem.

 

Uzroci sindroma trkačke potkolenice mogu biti:
- prelom zamora kosti tibije
- sindrom fascijalnog prostora (kompartment sindrom)
-periostitis tibije
- sindrom mišića tibijalisa posteriora

Simptomi trkačke potkolenice
Sportista se žali na bol koji se javlja nakon trčanja, a kasnije se bolovi javljaju i tokom trčanja ili dužeg hodanja. Kod uznapreovalih slučajeva, tegobe se javljaju već na samom početku trčanja. Lokalizacija bolova često govori o uzroku sindroma.
- Bolovi koji se javljaju u srednjem delu potkolenice karakteristični su za stres frakturu tibije.
- Bol koji se javlja duž prednje spoljne strane potkolenice i nastaje nakon predjene odredjene kilometraže ukazuje na kompartment sindrom. Nastavak trčanja ili pokušaj istezanja mišića pogoršava tegobe.
- Tegobe identične onima kod sindroma tibijalisa posteriora (javljaju se na početku i na kraju treninga) lokalizovane na prednje unutrašnjem donjem delu potkolenice karakterišu sindrom periostisa tibije.
- Bol sa unutrašnje strane u donjem delu potkolenice koja se javlja na početku trčanja, tokom treninga pretaje i ponovo se javlja na kraju treninga upućuje na sindrom mišića tibijalisa posteriora.

trkacka_potkolenica

Prelom zamora tibije nastaje na prelazu gornje u srednju tećinu potkolenice, gde se javlja lokalizovana tupa bolnost. Moguća je pojava i otoka na tom mestu, kao i bolna osetljivost na pritisak. Bol je jasno lokalizovan za raziku od ostalih sindroma trkačke potkolenice. Dijagnoza se postavlja na osnovu rentgen snimanja ili scintigrafije kosti. Ova vrsta preloma dosta sporije zarasta i nekada, ako nije prepoznata i adekvatno lečena, može dovesti do pravog preloma kosti potkolenice.

trkacka_potkolenica_shin-splints

Sindrom fascijalnog prostora uzrok ovog sindroma je otok mišića unutar zatvorenog fascijalnog prostora. Mišići su obavijeni fascijom, koja predstavlja neelastični omotač mišića. Pri treningu dolazi, zbog povećane aktivnosti mišića i povećanja metaboličke aktivnosti, do porasta protoka krvi kroz mišić. Povećan protok krvi dovodi do oticanja mišića, a ovo dovodi do porasta pritiska u fascijalnom prostoru, što smanjuje protok krvi kroz mišić. Povećanje pritiska u fascijalnom prostoru dovodi do nedovojne ishranjenosti mišića,nagomilavanja metaboličkih produkata, povećanja kiselosti i pojave bolova. Terapija podrazumeva primenu krioterapije, elevaciju noge, mirovanje, mazanje hepatrombinom i istezanje mišića.

Periostitis tibije uzrok ovog sindroma predstavlja nadražaj pokosnice (periosta) kosti potkolenice tibije. Promene se javljaju na prednjem unutrašnjem delu kosti u donjoj trećini potkolenice. Javljaju se kod trkača na duge staze, pri treningu na tvrdoj podlozi. Dolazi do otoka i bolne osetljivosti u predelu upale pokosnice. Leči se primenom krioterapije, gelova antireumatika i modifikacijom treninga.

Sindrom m. tibijalisa posteriora mišić tibijalis posterior nalazi se na zadnje unutrašnjoj strani potkolenice. Njegova uloga je u pokretu plantarne fleksije i inverzije (uvrtanja) stopala, a ima važnu ulogu u održavanju svoda stopala. Pri spuštanju svoda stopala i pronaciji stopala (planovalgus deformitet) dolazi do preopterećenja ovog mišića, njegove tetive i pripoja. Lečenje se sastoji u rasterećenju, krioterapiji, primeni fizikalne terapije i korekciji statičkog deformiteta stopala.

Korekcije u prevenciji nastanka sinroma trkačke potkolenice:

trkacka_potkolenica_2- greške u doziranju treninga i trenažnog opterećenja
- izbegavati tvrdu podlogu za trčanje
- redovno istezanje na kraju treninga (obratiti pažnju na mišiće potkolenice)
- adekvatna obuća za trčanje (planinarenje)
- ispraviti nepravilnosti u biomehanici trčanja

 

Pedja_profile_pic_copy

Branka Patić Macan
urednik